Tuisblad

Welkom by Wikipedia, die vrye ensiklopedie wat deur enigiemand verbeter en uitgebrei kan word.	Donderdag, 22 Januarie 2026 Hier is tans 127 817 artikels in Afrikaans.
Help ons om ’n wêreldklas-ensiklopedie in Afrikaans te skep.

Inleiding • Hulp • Kontak

Gebruikersportaal • Voorbladartikels • Kategorieë • Stel ’n vraag

Voorbladartikel

Territoriale ontwikkeling tussen 1390 en 1530.

Die Grootvorstedom Moskou (Russies: Великое княжество Московское, Welikoje knjazjhestwo Moskofskoje), of bloot Moskowië (van die Latynse Moscovia), was 'n vorstedom, of prinsdom, van Kiëf-Roes tydens die laat Middeleeue. Dit was om Moskou gesentreer en was in die vroeë moderne tydperk die voorloperstaat van die Tsaredom Rusland. Dit is regeer deur die Rjoerik-dinastie, wat sedert Kiëf-Roes se stigting die heersers was.

Die staat het ontstaan in 1263, toe die prins van Wladimir-Soezdal, Aleksander Nefski die grootvorstedom gestig het as erfdeel vir sy seun Daniël I. Moskowië was aanvanklik 'n vasalstaat van die Goue Horde wat heffings aan die khans betaal het en troepe verskaf het vir hulle oorloë.

Moskou het sy moederstaat Wladimir-Soezdal teen die 1320's oorskadu en later verskeie bure geannekseer, insluitende die Republiek Nowgorod in 1478 en die Vorstedom Twer in 1485. Dit het tot 1480 'n vasalstaat van die Goue Horde gebly totdat dit die horde verslaan het, hoewel daar gereeld opstande en verskeie geslaagde veldtogte teen die Mongole was. Een daarvan is 'n opstand wat deur Dmitri Donskoi gelei is teen die destydse leier van die Goue Horde, Mamai, in die Slag van Koelikowo in 1380.

Iwan III het die staat in die 43 jaar van sy bewind verder gekonsolideer en veldtogte gevoer teen sy grootste oorblywende teenstander, die Groothertogdom Litaue. Teen 1503 het hy sy ryk verdriedubbel. Iwan se opvolger, Wasili III, het ook militêre suksesse behaal en Smolensk in 1512 van Litaue afgeneem; hy het Moskou se grense tot by die Dnjepr verskuif. Wasili se seun, Iwan IV (later bekend as "Iwan die Verskriklike") is in 1547 gekroon en het die titel "tsaar" aangeneem. Hy het ook die Tsaredom Rusland (Царство Русcкое, Tsarstwo Roesskoje) gestig.

...lees verder

In die nuus

Die Afrikanasiesbekertrofee waarom meegeding is

Senegal se sokkerspan wen die CAF se Afrikanasiesbekereindstryd teen die gasheer Marokko en palm sodoende sy tweede titel in. Nigerië eindig in die derde en Egipte in die vierde plek.
Die verdedigende kampioen Australië behou die As-urn, nadat hulle die 2025–26-tuisreeks teen Engeland met 4–1 wen.
Bahrein, Colombia, die Demokratiese Republiek die Kongo, Letland en Libië is die nuwe niepermanente lede in die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad.
Siprus neem die voorsitterskap van die Europese Unie by Denemarke oor.
Bulgarye skakel na die euro oor en word die 21ste land in die Eurosone.

Het u geweet...

... dat daar sedert 30 Januarie 2017 'n gemeenskaplike landgrens tussen die Afrika-unie en die Europese Unie is? Die twee klein eksklawes Ceuta en Melilla van die EU-lidland Spanje grens aan die AU-lidland Marokko.

... dat die koffiebone waarmee koffie gemaak word nie regtig boontjies is nie? In werklikheid is hulle die sade van die vrugte van die koffieplant.

... dat Suid-Afrika die VSA gehelp het met intelligensie as deel van ECHELON? By die Silwermyn Natuurreservaat is antennes wat sedert die 1970's vir spioenasie gebruik is.

... dat broom en kwik die enigste twee elemente is wat in suiwer vorm as 'n vloeistof by kamertemperatuur voorkom?

... dat Hattie McDaniel die eerste Afro-Amerikaner is wat 'n Oscar gewen het?

Vandag in die geskiedenis

22 Januarie: Uniedag in Oekraïne (1919).

1772 – Die Crozeteilande word onderweg van Mauritius na Tahiti deur Marc-Joseph Marion du Fresne ontdek.
1879 – Britse magte in Zoeloeland lei 'n verpletterende nederlaag teen Cetshwayo se impi's in die Slag van Isandlwana.
1905 – Russiese Rewolusie: Vreedsame betogings gelei deur Vader Gapon eindig in ’n menseslagting op Bloedige Sondag buite die Winterpaleis in Sint Petersburg.
1929 – Cornelis Lely, Nederlandse waterboukunde-ingenieur, minister en goewerneur, sterf.
1936 – Die Franse eerste minister, Pierre Laval, word gedwing om te bedank nadat die oplossing wat hy en die Britse minister van buitelandse sake, Samuel Hoare, vir die Abessiniese Krisis beplan het, aan die pers gelek word.